• De Gems

Faalangst herkennen: over buikpijn en andere signalen


“ Mama, ik wil vandaag echt niet naar school. Mam, ik heb zo’n buikpijn.” Eindeloos bezig zijn met schoenen aantrekken om naar school te gaan. Huilen als de rekensommen opeens met een stopwatch ernaast moeten worden gemaakt. Ik heb het over mijn dochter toen zij in groep 3 zat. Ik noem het nog geen faalangst, maar het zijn voor mij wel signalen om in de gaten te houden. Hoe herken je faalangst eigenlijk? In dit blog noem ik een aantal signalen en vertel ik ook dat de signalen niet zo eenduidig zijn.


Spanning is normaal

Het is volkomen normaal dat je bij bepaalde situaties spanning en stress voelt. Dat als sommen opeens op tijd moeten je op scherp wordt gezet om deze prestatie te leveren. Het is normaal, op welke leeftijd dan ook. Daar is niks mis mee, het maakt je alert. Maar de druk die je ervaart kan zo groot zijn, dat de angst om het niet goed te doen, om te falen, je volledig beheerst in bepaalde situaties. En dat vind ik ook zo fascinerend. Dat iemand voor bijvoorbeeld een proefwerk wiskunde verlamd raakt van angst om het niet goed te doen en bij aardrijkskunde met veel plezier en flair een mooie presentatie geeft voor de hele klas.


Eigenlijk kent iedereen de angst om het niet goed te doen. Dus ook de docent op school en het idool van je kind. Wie weet de koning ook wel als hij zijn Troonrede uitspreekt. Ik vind dit wel een geruststellende gedachte. Wat het lastig maakt is dat een deel van de mensen grote moeite heeft om hier goed mee om te gaan. Faalangst komt op cognitief, sociaal en motorisch gebied voor. En hoe iemand reageert op de angst is per persoon weer verschillend en signalen kunnen ook tegenstrijdig zijn. Heel eenduidig zeggen wat dé signalen zijn van faalangst is dus moeilijk en faalangst herkennen daardoor soms ook! Ondanks dat ik niet alle signalen kan benoemen, omdat die zo divers zijn, benoem ik toch een aantal veel voorkomende:


Lichamelijke reacties en gedrag

Lichamelijke reacties op de angst lopen uiteen van zweten, snelle ademhaling, trillen en hartkloppingen tot hoofdpijn, buikpijn en overgeven. Als we het over school hebben, dan uit faalangst zich bij sommige kinderen en jongeren bijvoorbeeld in maar blijven leren. De rupsjes nooit genoeg. Ze kunnen dagen van te voren bezig zijn met de voorbereiding van een toets en van te voren zeggen dat ze hem slecht gaan maken. Terwijl andere kinderen en jongeren het bij voorbaat opgeven. Want het heeft toch geen zin. Het lukt me toch niet. Ze kunnen heel onverschillig lijken. Kinderen kunnen zich clownesk gaan gedragen, heel druk zijn, agressief gedrag vertonen. Maar ook juist heel stil zijn. Het vermijden van prestaties valt zeker ook onder de signalen. Dus vaak ziek zijn bij een toets, allerlei uitwegen bedenken om iets maar niet te hoeven doen, spijbelen en spieken bij klasgenoten. Kinderen of jongeren met faalangst hebben vaak veel behoefte aan positieve feedback en erkenning (doe ik het wel goed?) en stellen tijdens toetsen veel vragen. Op negatieve feedback kunnen ze juist heel heftig reageren. Steeds terugkerende black outs tijdens presentaties of toetsen kan ook een signaal zijn. Kinderen en jongeren met faalangst zijn vaak (dus zeker niet altijd!) perfectionistisch, hebben vaak een negatief zelfbeeld en weinig vertrouwen in zichzelf. Het kan ook zijn dat kinderen blijven piekeren en slecht in slaap komen.


Dat dus in een notendop. En dan ben ik zeker niet volledig. Faalangst herkennen is lastig, maar faalangst hebben is nog lastiger. Het goede nieuws is dat er wel iets aan te doen is, zodat iemand er in ieder geval minder last van ervaart. De volgende keer vertel ik hier meer over.


Herken je signalen van faalangst bij je kind en wil je meer weten?

https://www.degemscoaching.nl/faalangst-training

31 keer bekeken

Marleen van der Meer-Pierik - De Gems Coaching

Tel: 06-41819247 - Mail: info@degemscoaching.nl

Praktijk: Heerenstraat 32 - 6701 DL Wageningen

2020 - door Davey Moons, Start je Praktijk​

De Gems logo onder.png